Aanleg 'Ringpark Zuid' in Antwerpen

Over enkele jaren wordt het complexe verkeersknooppunt ten zuiden van Antwerpen waar de A12 en de Antwerpse ring (R1) samenkomen, ook wel de Spaghettiknoop genoemd, volledig heringericht. Binnen het kader van het Toekomstverbond werkt het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) samen met haar partners aan plannen om de verkeersknoop te ontwarren, de verkeersveiligheid te verbeteren, stadsontwikkeling en leefbaarheidsprojecten rond de ring te voorzien en het station Antwerpen-Zuid uit te bouwen tot een echt openbaar vervoersknooppunt. De aanleg van 'Ringpark Zuid' moet meer ruimte geven aan alle weggebruikers waaronder voetgangers, fietsers, het openbaar vervoer en het autoverkeer.

Waarom dit project?

Ringpark Zuid vormt de verbinding tussen Knoop Zuid, de wijken Zuid, Brederode, Kiel en de Tentoonstellingswijk, en gebieden in ontwikkeling zoals Nieuw Zuid en Blue Gate Antwerp. Het park creëert veilige en toegankelijke wegen voor voetgangers en fietsers en laat het openbaar vervoer en autoverkeer vlotter passeren. De omgeving van het Zuidstation kan zich ontpoppen tot een multimodaal knooppunt. Met de herinrichting van dit knooppunt en de overkapping van de A112, ontstaan er verbindingen tussen de wijken en de groenzones tussen het Kiel en Antwerpen Zuid. Zo biedt het Ringpark een antwoord op het groentekort in de omliggende wijken, creëert het nieuwe kansen voor stadsontwikkeling, zorgt het voor betere waterbuffering en stelt het de bermen open voor fietsers en voetgangers.

Ambities van Ringpark Zuid

Door een compactere inrichting van het infrastructuurknooppunt en het overkappen van de A12 worden de wijken langs de Ring met elkaar verbonden en versnipperde stukjes natuur samengevoegd tot een continu groengebied.

Ringpark Zuid heeft meerdere ambities:

  • Vlot en veilig verkeer voor voetgangers, fietsers, openbaar vervoer én autoverkeer.
  • Groene en ecologische verbindingen met betere waterbuffering.
  • Reducering van de luchtvervuiling en geluidsoverlast. De ontwerpers werken daarvoor nauw samen met experts geluid en lucht.
  • Kansen voor nieuwe stadsontwikkeling en het verbinden van de omliggende wijken.
  • Meer plaats voor sport, spel en recreatie.

Ontwerp Ringpark Zuid

In de loop van 2018 en 2019 werd via herhalend ontwerpend onderzoek samen met partners uit het Toekomstverbond (Team Intendant, Ringland, het Agentschap Wegen en Verkeer en Stad Antwerpen) gezocht naar nieuwe oplossingen voor het ontwarren van de vele verkeersaansluitingen in dit gebied. Er werden verschillende ontwerpstudies uitgevoerd.

Twee varianten blijven over:

Ontwerpvariant 1

De op- en afritten van de Ring worden gebundeld op een nieuwe verbindingsweg of centrale as tussen de Leien en de Generaal Armstrongweg. In deze variant komen de op- en afritten van de A112 aan de westelijke zijde van de Kolonel Silvertopstraat.

Het conceptplan kan u onderaan (onder documenten) bekijken in groot formaat.

Ontwerpvariant 2

Alle op- en afritten, zowel van de Ring als van de A112, worden gebundeld op een turboplein verbonden met de Kolonel Silvertopstraat en de Leien. Bij de herinrichting verhuist het autoverkeer van de Kolonel Silvertopstraat naar de westelijke kant van de straat. De oostkant wordt voorbehouden voor openbaar vervoer, fietsers en voetgangers.

Het conceptplan kan u onderaan (onder documenten) bekijken in groot formaat.

Voorbereiding aanstelling ontwerpteam

Het Agentschap Wegen en Verkeer en de stad schrijven één geïntegreerde opdracht uit voor een multidisciplinair ontwerpteam, onder begeleiding van de intendant, waarbij de weginfrastructuur en het landschappelijke ontwerp evenwaardig en evenwichtig uitgewerkt en aangelegd worden. We gaan er in eerste instantie van uit dat de twee varianten als
evenwaardige basis dienen voor het ontwerpteam. Het verdere ontwerpend onderzoek en het verloop van de procedures, zal uitwijzen welk ontwerp (misschien wel een derde variant) het haalt.

Het nieuwe ontwerpteam zal moeten uitgaan van de volgende doelstellingen:

Landschap, Ruimte en Gezondheid

  • We streven naar een continue landschappelijke en ecologische verbinding doorheen de knoop, zodat de Hobokense Polder verbonden wordt met de parken langs de Ring, tot aan het Rivierenhof en verder. Hierin krijgen waterbuffering en waardevolle ecosystemen een plaats.
  • De Kolonel Silvertopstraat wordt een stedelijke, groene boulevard, met een kwalitatieve multimodale knoop ter hoogte van station Antwerpen-Zuid. Daartoe wordt het aansluitingscomplex van de snelweg zo compact mogelijk ingericht en afgescheiden van het stedelijke verkeer.
  • Bij het bepalen van bermen, schermen of overkragingen staan verbetering van de leefbaarheid, lucht- en geluidskwaliteit centraal, zowel voor de bestaande als toekomstige omliggende wijken en parken rond de knoop en de A112. Ook de kansen voor een ‘maximale’ overkapping worden daarbij onderzocht.

Evenwichtige ontsluitingsstructuur i.f.v. een ambitieuze modal shift

  • Een optimale multimodale verknoping en de veiligheid en het comfort van het langzaam-verkeernetwerk zijn essentieel. Zowel Oost-West als Noord-Zuid worden voet- en fietspaden aangelegd en verbonden met de belangrijkste omliggende straten en verbindingen.
  • Trams en bussen moeten vlot kunnen rijden en omliggende straten worden zoveel mogelijk ontlast van verkeersdruk.
  • De Singel wordt rechtstreeks met de Kaaien verbonden, parallel aan de spoorlijn – de ruimte waar de Singel nu ligt, komt deels vrij. Een nieuwe verbindingsweg doorheen het park, gelegen in het verlengde van de Leien, zorgt voor een bundeling van alle huidige op- en afritten van zowel de Ring als de A112.

Stad maken

  • Nieuwe stadsontwikkelingen zorgen voor levendige randen aan het Ringpark. Groene verbindingen en nieuwe stedelijke publieke ruimtes verbinden de bestaande wijken met het park.

Wie werkt eraan mee?

De aanleg van Ringpark Zuid is een project van de Vlaamse overheid in nauwe samenwerking met de Stad Antwerpen. Daarnaast worden de NMBS en De Lijn betrokken voor de verdere uitwerking van een openbaar vervoersknoop ter hoogte van het station Antwerpen-Zuid.

Beschikbare documenten