Aandacht voor milieu en natuur

Verhoogde versnippering en toegenomen verdichting van Vlaanderen bedreigt de biodiversiteit.

Het behoud, herstel en de versterking van de biodiversiteit zijn de hoofddoelstellingen van het natuurbeleid in Vlaanderen.

De biodiversiteit blijft onder grote druk staan. Van de soorten en habitats van Europees belang bevindt zich respectievelijk 37% en 75% in een zeer ongunstige staat van instandhouding.

De uitgebreide transportinfrastructuur zorgt voor een versnippering van de open ruimte. De densiteit van de transportinfrastructuur in Vlaanderen is zowel voor autosnelwegen (66 km/1000 km² in 2006) en spoorwegen (132 km/1000 km² in 2007) de hoogste van Europa.

De nood aan nieuwe transportinfrastructuur is een rechtstreeks gevolg van de toenemende verstedelijking. Tussen 1995 en 2007 nam de bebouwde oppervlakte namelijk toe met 18% tot een aandeel van 17,6% van de totale Vlaamse oppervlakte. In diezelfde periode steeg het Vlaamse bevolkingsaantal met 4,3%.

De eenheid van een gebied wordt bovendien ook verstoord door de aanwezigheid van andere versnipperende elementen zoals bevaarbare waterlopen, spoorwegen, uitbreiding van woonkernen en industriegebieden, lintbebouwing en verspreide bebouwing in het buitengebied.

Het negatieve effect van wegen op hun natuurlijke omgeving hangt nauw samen met de intensiteit van het verkeer en de eigenschappen van de weg. Een autosnelweg met twee maal twee rijstroken heeft ongeveer een breedte van 40 meter (inclusief beperkte berm, veiligheidsstrook en beperkte middenberm). Dat is een oppervlakte-inname van 4 ha per lopende kilometer. De ligging van het tracé (onder of boven het omringende landschap) heeft bovendien een belangrijke impact op de eenheid van het landschap aan weerszijden van de weg.

Doorsnijding van gebieden treedt alleen op bij aanleg van een nieuw tracé. Idealiter wordt bij de aanleg van nieuwe wegen het tracé zo bepaald dat natuurgebieden niet worden doorsneden. Bij een verbreding van een bestaande weg moet wel goed worden overwogen of een wegverbreding niet een substantiële bijdrage levert aan de al bestaande barrièrewerking. Door de aanleg van ecopassages kan de verbinding tussen gebieden aan weerszijden van de weg verbeterd worden.

Het Agentschap Wegen en Verkeer heeft als één van haar vijf strategische doelstellingen het terugdringen van de schade aan milieu en natuur, zelfs al neemt de mobiliteit verder toe. Door continue aandacht voor natuur en milieu bij het beheren, onderhouden en optimaliseren van het haar toevertrouwde wegenpatrimonium en door structurele samenwerking met andere partners, draagt het agentschap bij aan de realisatie van het Milieubeleidsplan van de Vlaamse overheid.