Geluidskaarten

De Europese richtlijn 2002/49/EG van 25 juni 2002 'inzake de evaluatie en beheersing van omgevingslawaai (richtlijn omgevingslawaai)', omgezet in deel 2 van VLAREM II via het Besluit van de Vlaamse Regering van 22 juli 2005 heeft tot doel "het omgevingslawaai en de hieruit voortkomende geluidshinder en schadelijke effecten te vermijden, te voorkomen of te verminderen en een goede geluidskwaliteit te bewaren."

Volgende maatregelen dienen daarvoor getroffen te worden:

  • opstellen van strategische geluidsbelastingskaarten voor de belangrijke wegen, spoorwegen, luchthavens en agglomeraties;
  • opmaken van een geluidsplanning en het opstellen van geluidsactieprogramma's op basis van de geluidsbelastingskaarten;
  • voorlichten van het publiek.

In de eerste fase (2009) zijn de geluidsbelastingskaarten en afgeleide gegevens voor de wegen met meer dan 6 miljoen voertuigpassages per jaar opgemaakt. Voor Vlaanderen ging dat over een totaal van ongeveer 1900 km weg. Een lijst van de opgenomen wegen vind je in het actieplan geluid. Het jaar 2006 werd Als referentiejaar genomen.

In de tweede fase (2013), kwamen de wegen met meer dan 3 miljoen voertuigen/jaar aan bod. Hiervoor zijn 3872 km gewestwegen beschouwd.

De geluidskaarten met het becijferde geluidsniveau kunnen ook per provincie bekeken worden of als PDF-bestand gedownload worden. Op die kaarten is ook de geluidsimpact van een aantal bijkomende wegen weergegeven om zo een aaneensluitend wegennetwerk te bekomen.

De geluidskaarten zijn het resultaat van berekeningen. Het gemiddelde geluidsniveau afkomstig van het wegverkeer op de belangrijke wegen wordt ter hoogte van de ontvanger voorgesteld met kleurcodes. De waarneemhoogte is vastgelegd op 4m. De kaarten zijn opgebouwd uit een raster van 10 m op 10 m.

Bij deze berekeningen is rekening gehouden met:

  • de verkeersintensiteiten op de wegen
  • het type wegverharding
  • de snelheid van het verkeer
  • het reliëf
  • de bestaande geluidsschermen
  • de bodem (absorberende of reflecterende oppervlaktes)
  • de meteo
  • reflecties tegen gebouwen
  • ...

Er zijn zowel geluidskaarten voor het geluidsniveau Lden als Lnight.

Geluidskaart dag

Geluidskaart nacht

Lnight is het gemiddelde geluidsniveau van alle nachtperioden (23.00 tot 7.00) over een jaar.

Lden (Day-Evening-Night) is het gewogen energetisch gemiddelde geluidsniveau van de dag-, avond- en nachtwaarden waarbij de avond- en nachtniveaus verhoogd worden met resp. 5 en 10 dB(A):

Lden is dus opgebouwd uit drie onderdelen:

  • LAeq,day het gemiddelde geluidsniveau van alle dagperioden (7.00 tot 19.00 uur) van een jaar is;
  • LAeq,evening het gemiddelde geluidsniveau van alle avondperioden (19.00 tot 23.00 uur) van een jaar verhoogd met een straffactor van 5 dB(A);
  • LAeq,night het gemiddelde geluidsniveau van alle nachtperioden (23.00 tot 7.00 uur) van een jaar verhoogd met een straffactor van 10 dB(A).

De reden voor die straffactoren is te wijten aan het feit dat een bepaald geluidsniveau 's avonds en 's nachts hinderlijker wordt ervaren dan het geluid overdag. Lden kan omwille van deze straffactoren niet gemeten worden en is dus een theoretisch begrip.

Uit deze geluidskaarten zijn ook per geluidsblootstellingsklasse het totale aantal woningen en mensen dat in deze gebouwen woont bepaald:

Geluidsblootstellingsklasse

Lden in dB(A)

Aantal inwoners

Aantal woningen

1ste fase (2009)

2de fase (2013)

1ste fase (2009)

2de fase (2013)

55 - 60

257.871

313.505

108.800

124.811

60 - 65

125.719

160.328

54.709

65.429

65 - 70

121.623

205.749

55.857

88.073

70 - 75

143.023

167.275

66.546

72.899

> 75

33.585

35.024

15.013

15.433

Geluidsblootstellingsklasse

Lnight in dB(A)

Aantal inwoners

Aantal woningen

1ste fase (2009)

2de fase (2013)

1ste fase (2009)

2de fase (2013)

50 - 55

161.958

192.122

69.306

77.954

55 – 60

116.208

203.447

52.325

86.546

60 - 65

152.210

177.524

71.128

77.069

65 - 70

54.897

44.655

24.961

19.629

> 70

2.213

4.978

1.004

2162

Om te verklaren waarom er een wijziging is in het aantal inwoners en woningen tussen de eerste en tweede fase is voor 400.000 punten het geluidsniveau van beide fases met elkaar vergeleken en nagegaan wat hiervan de oorzaak is. In meer dan ca. 53% van de punten bedraagt het verschil minder dan 1 dB(A). Bij ca. 34 % van het totaal aantal ligt het verschil tussen +/- 1 dB(A) en +/- 3 dB(A). Verschillen groter dan 3 dB(A) gelden voor 12% van het totaal.

In ongeveer de helft van de gevallen heeft de wijziging geheel of gedeeltelijk te maken met een verschil in emissie. Met emissie worden de voertuigintensiteiten, snelheden, percentage zwaar verkeer en type wegverharding bedoeld. Hierin is intensiteit de belangrijkste factor. Voor het bepalen van gemiddelde jaarverkeersintensiteiten wordt gebruik gemaakt van een verkeersmodel. Vermits niet voor alle gewestwegen voldoende telgegevens beschikbaar zijn om het verkeersmodel te voeden zijn vele aannames moeten gebeuren. Wat tot grote onzekerheden in de verkeersintensiteiten, vooral voor de nachtperiode, geleid heeft.

Een andere factor die hoog scoort is het effect van de wegen die toegevoegd zijn voor de tweede fase. Ook een belangrijke wijziging van de gebouwenlaag heeft een relevant effect op de geluidsimmissies. De plaatsing van nieuwe geluidsschermen heeft ook een geluidsverminderd effect op het geluidsniveau, maar door de grote impact van verschillen in emissie, en gebouwenlaag en toevoeging van wegen, blijft de totale impact beperkt.

Opmerking: De strategische geluidsbelastingskaarten geven enkel de impact van de belangrijke wegen weer. Op grote afstand kan de potentiële hinder van lokale bronnen veel groter zijn dan die van de verderafgelegen beschouwde belangrijke weg.

Uit de geluidskaarten eerste fase (2009) is een geluidsactieplan opgemaakt. Nu de geluidskaarten tweede fase (2013) af zijn, wordt momenteel gewerkt aan geluidsactieplan 2de fase.

Volgende maatregelen kunnen opgenomen worden in het actieplan:

  • Stillere wegverhardingen: zie hier voor meer informatie
  • Geluidsschermen: zie hier voor meer informatie
  • Akoestische gevelbelasting: zie hier voor meer informatie
  • Maatregelen op het vlak van ruimtelijke ordening (vb. nieuwbouw langs drukke wegen)
  • Ingrepen in verkeerssituatie: snelheidsbeperking, andere vormen van verkeers-vervoersplanning (omleiden verkeer, minder vrachtwagens,...): zie hier voor meer informatie
  • ...

Voor de geluidkaarten van de spoorwegen en luchthavens kan je op deze website terecht.

Geluidsblootstellingsklasse

Lden in dB(A)

Aantal inwoners

Aantal woningen

1ste fase (2009)

2de fase (2013)

1ste fase (2009)

2de fase (2013)

55 - 60

257.871

313.505

108.800

124.811

60 - 65

125.719

160.328

54.709

65.429

65 - 70

121.623

205.749

55.857

88.073

70 - 75

143.023

167.275

66.546

72.899

> 75

33.585

35.024

15.013

15.433

Geluidsblootstellingsklasse

Lden in dB(A)

Aantal inwoners

Aantal woningen

1ste fase (2009)

2de fase (2013)

1ste fase (2009)

2de fase (2013)

50 - 55

161.958

192.122

69.306

77.954

55 – 60

116.208

203.447

52.325

86.546

60 - 65

152.210

177.524

71.128

77.069

65 - 70

54.897

44.655

24.961

19.629

> 70

2.213

4.978

1.004

2162