Dynamisch verkeersmanagement

Het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) voert dynamisch verkeers- en tunnelmanagement uit op het Vlaamse hoofdwegennet. Door dynamisch in te spelen op verkeerssituaties kan de wegcapaciteit beter benut worden voor vlotter en veiliger verkeer. Het Vlaams Verkeerscentrum staat in voor de operationele taken met betrekking tot dat dynamisch verkeersmanagement.


Permanente verkeersmonitoring

Veroorzaakt een gekantelde vrachtwagen files? Gaat het in de zomer traag richting kust? Of valt het verkeer stil door een incident in een tunnel? Vanuit de controlezalen van het Verkeerscentrum wordt het verkeer op de Vlaamse snelwegen permanent opgevolgd, geleid en gestuurd. Via dynamische signalisatie informeren de verkeersleiders de weggebruikers en loodsen ze hen door de drukte. Bij incidenten grijpen ze meteen in, bijvoorbeeld door te waarschuwen voor hinder, rijkstroken af te kruisen, snelheidsbeperkingen op te leggen, omleidingen te activeren en routeadvies te geven.

Wegcapaciteit maximaal en veilig benutten

Met dynamisch verkeersmanagement wil AWV het verkeer vlotter en veiliger maken. Daarbij komt het erop aan om de capaciteit van het wegennet maximaal te benutten. Onder meer door:

  • verkeersstromen verstandig te geleiden (snelheidsharmonisatie of “blokrijden”),
  • ongevallen te vermijden (filestaartbeveiliging),
  • weggebruikers tijdig te waarschuwen voor hinder (verkeersinformatie),
  • alternatieven aan te reiken (dynamisch routeadvies en info over vervoersalternatieven),
  • de impact van geplande hinder maximaal te beperken (afstemmen van werkzaamheden),
  • de weg snel vrij te maken na incidenten (incidentmanagement).

Meetlussen en verkeerscamera’s

Dynamisch verkeersbeheer draait op heel wat technische infrastructuur en IT. Dankzij een uitgebreid systeem van meetlussen in het wegdek, verkeerscamera’s en data uit navigatiesystemen kennen de verkeersleiders op elk moment de actuele verkeerssituatie.

Overal op de Vlaamse snelwegen zitten er meetlussen in het wegdek. Zodra ze geactiveerd worden door passerend verkeer, sturen ze in real time basisinformatie door naar het datacenter van het Verkeerscentrum: data met betrekking tot verkeersvolume, snelheid en voertuigclassificatie.

Daarnaast bewaken de verkeersleiders de snelwegen en de tunnels ook constant met camera's. Een groot aantal daarvan zijn “slimme” camera’s of AID-camera's (Automatische Incident Detectie). Ze detecteren automatisch verstoringen van het verkeer. Hoe sneller een incident gezien wordt, hoe sneller de hulpdiensten op het terrein kunnen starten.

Dynamische rijstrooksignalisatie

Om weggebruikers op de weg snel te kunnen informeren en geleiden, zetten de verkeersleiders dynamische signalisatie in, onder meer rijstrooksignalisatie (RSS). Boven elke rijstrook hangt een apart LED bord dat aangepaste informatie toont in functie van de lokale verkeerssituatie (groene pijl, verlaagde maximumsnelheid, rood kruis, verdrijvingspijl). Wordt de verkeersstroom plots verstoord, bijvoorbeeld door een abrupte rembeweging, dan wordt de maximumsnelheid op de RSS verlaagd om de verkeerssituatie veilig te houden en filestaartaanrijdingen te voorkomen. De RSS werkt volautomatisch op basis van meetlussen in het wegdek, maar bij incidenten en wegenwerken nemen de verkeersleiders de aansturing over. Via de RSS worden ook spitsstroken en busbanen bediend: een groene pijl betekent dat de strook open is, bij een rood kruis mag er geen verkeer op.

Variabele tekstborden

Variabele tekstborden (VMS, Variable Message Signs) zijn grote informatiepanelen die op portieken boven of naast de snelweg tekstboodschappen afficheren (vaak in combinatie met een icoon). Het kan gaan om waarschuwingen voor files en/of routeadvies. Wanneer er niets dringends te melden is, tonen ze vaak reistijdinformatie. De tekstborden bevinden zicht meestal op knooppunten. Aangezien weggebruikers daar nog van snelweg kunnen veranderen, zijn tekstborden ideaal om omleidingen te promoten en het verkeer zo weg te houden van files. Zo helpen de tekstborden om het verkeer te geleiden en te spreiden in een ruimer gebied.

Variabele tekstborden of VMS op snelweg

Vanuit het Verkeerscentrum

Het Vlaams Verkeerscentrum, gevestigd in Antwerpen, groepeert alle operationele taken met betrekking tot het dynamisch verkeers- en tunnelbeheer van AWV. Daarbij werken de verkeersleiders in de controlezalen altijd nauw samen met onder andere de Federale Wegpolitie (die een detachement heeft in het Verkeerscentrum), de wegendistricten van AWV, verscheidene hulpdiensten en de media.