Ondertunneling kruispunten A12 in Aartselaar en Wilrijk

De onoverzichtelijke en drukke kruispunten op de A12 in Aartselaar en Antwerpen vormen al jaren een doorn in het oog van wie dagelijks deze verkeersknopen moet trotseren. De veiligheid en de doorstroming op de kruispunten van de A12 met Langlaarsteenweg/Bist tot en met de Atomiumlaan/Terbekenhofdreef laten dan ook sterk te wensen over. Daarom heeft de Vlaamse overheid beslist om deze kruispunten grondig aan te pakken. Het doel is om voor alle weggebruikers de veiligheid en de doorstroming te verbeteren maar ook de barrière die de A12 vormt zoveel mogelijk weg te nemen. Op basis van de eerste resultaten van een studie die hiervoor werd opgestart is beslist om de kruispunten te ondertunnelen en het aantal toegangen tot de N177 te beperken. De studie wordt nu verder uitgewerkt tot een concreet plan. 

Zwarte punten

De kruispunten op de A12 in Aartselaar en Antwerpen hebben een kwalijke reputatie. Het zijn erg drukke en onoverzichtelijke kruispunten waar dagelijks lange files staan en geregeld en vaak zware ongevallen gebeuren. Het verbeteren van de verkeersveiligheid voor álle weggebruikers is dan ook de eerste en belangrijkste drijfveer om deze zwarte punten aan te pakken. Voetgangers, fietsers, en gemotoriseerd verkeer moeten de kruispunten vlot maar vooral veilig kunnen oversteken. Daarnaast moet het herinrichten van deze kruispunten er ook voor zorgen dat de A12 zijn functie als snelweg ten volle kan vervullen terwijl een goede ontsluiting van de achterliggende gemeenten zoals Hemiksem, Niel en Schelle gegarandeerd blijft. Tot slot moet het veilig en vlot organiseren van lokaal verkeer dat de A12 kruist ook de leefbaarheid in Aartselaar en het zuiden van Antwerpen sterk verbeteren.

Grondige studie voor een nieuwe A12

Dergelijke ambitieuze doelstellingen vragen ingrijpende en verregaande aanpassingen aan de bestaande kruispunten. Om ervoor te zorgen dat deze ingrepen zoveel mogelijk het beoogde effect bereiken is het dan ook belangrijk alle mogelijke scenario’s en hun gevolgen op voorhand grondig te bestuderen. Om die reden heeft toenmalig Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts 200.000 euro vrijgemaakt voor een studie over de omvorming van de A12 en heeft het Agentschap Wegen en Verkeer in mei 2017 het onderzoek opgestart. De uitkomst van deze studie zal de basis vormen voor het toekomstbeeld van de nieuwe A12 volgens de voorwaarden die eerder werden geschetst: veiliger, vlotter, leefbaarder.

Tunnels en minder kruispunten

De eerste onderzoeksresultaten tonen nu aan dat het scenario waarbij enkel de kruispunten van Bist/Langlaarsteenweg, Cleydaellaan/Kontichsesteenweg en Terbekehofdreef/Atomiumlaan de A12 oversteken, de beste resultaten oplevert. Het garandeert de optimale ontsluiting van de achterliggende gemeenten terwijl de A12 zijn rol als verbindingsweg op hoger niveau beter kan spelen. De Helststraat/Guido Gezellestraat en Vluchtenburgstraat/Leugstraat zullen in dit scenario de A12 dus niet meer kruisen en enkel aansluiten op de N177. Verder blijkt ook dat het ruimtelijk inpassen van overbruggingen een stuk complexer is dan het ondertunnelen. Op basis van deze eerste tussentijdse resultaten hebben AWV en de gemeenten Antwerpen, Aartselaar, Niel, Hemiksem en Schelle beslist om het ontwerp van de A12 op deze basis verder uit te werken.

Fietsbruggen

In de studie voor de ondertunneling was ook voorzien om een aanleg van één of meer fietsbruggen op verschillende locaties langs de A12/N177 te onderzoeken. Dit onderdeel wordt losgekoppeld van de studie voor de ondertunneling en versneld onderzocht. De plaatsing van één of meer fietsbruggen moet de verbinding voor zwakke weggebruikers verbeteren. Het is ook een van de maatregelen die het agentschap neemt om de effecten van de nieuwe verkeerslichtenregeling op de doorstroming van de A12 en de zijstraten te milderen.

Verdere stappen

Nu deze keuzes vastliggen zal verder bestudeerd worden hoe de kruispunten er moeten gaan uitzien. Daarnaast zal ook onderzocht worden hoe we voorzieningen en verbindingen voor voetgangers en fietsers zo comfortabel en veilig mogelijk organiseren. Daar waar gemotoriseerd verkeer de A12 niet meer kan kruisen is het bijvoorbeeld mogelijk enkel ongelijkgrondse verbindingen voor fietsers te voorzien. Al deze vragen zullen leiden tot een startnota waarin alle krijtlijnen voor de bouw van de nieuwe kruispunten zijn vastgelegd. 

Het Agentschap Wegen en Verkeer mikt op de aanvraag van de omgevingsvergunning in 2021.

Communicatie

De uitwerking van de visie rond de nieuwe kruispunten gebeurt in nauwe samenwerking met de betrokken gemeenten, de stad Antwerpen en andere partners. Daarnaast is het ook de bedoeling om na het nodige studiewerk ook andere belanghebbenden en met name burgers, bedrijven en belangenverenigingen te betrekken. Wanneer het project duidelijker vorm krijgt zullen de ontwerpplannen ook via publieksmomenten voorgelegd worden aan alle geïnteresseerden en belanghebbenden.