Spitsstrook

In 2011 is een eerste spitsstrook aangelegd op de E313 richting Hasselt tussen Antwerpen-Oost en Ranst. Die deed het aantal voertuigverliesuren van de Antwerpse buitenring naar de E313 spectaculair dalen met 25%. Op 2 september 2013 werd de nieuwe spitsstrook op de E40 tussen Sterrebeek en Heverlee ingehuldigd. Sinds 14 juli 2014 is ook de spitsstrook tussen het knooppunt Antwerpen-Noord en afrit Sint-Job-in-'t Goor in gebruik genomen.

Waarom zijn spitsstroken nodig?

Spitsstroken zijn nodig om de doorstroming op onze snelwegen te verbeteren. Met een spitstrook kunnen we op drukke momenten de capaciteit van de weg verhogen.

Wanneer is de spitsstrook open?

De spitsstrook is open op spitsmomenten tijdens weekdagen om zo de capaciteit van de weg te verhogen. Ook bij evenementen kan de spitsstrook worden opengesteld om de verkeersdoorstroming te verbeteren. De dynamische borden boven de spitsstrook geven via een groene pijl aan wanneer de spitsstrook open is. Wanneer er een rood kruis op het dynamisch bord staat, is de spitsstrook gesloten en is het verboden om te rijden op de spitsstrook.

Bij incidenten, bijvoorbeeld defecte voertuigen of ongevallen, wordt de spitsstrook gesloten. Dit wordt aangeduid door een rood kruis op de dynamische borden boven de spitsstrook. Als de spitsstrook gesloten is, mag men er enkel over rijden om een afrit te bereiken. Dit is alleen toegestaan op de stukken waar dit via een gele pijl op de dynamische borden boven de spitsstrook is aangegeven.

Hoe snel mag ik rijden op de spitsstrook?

Ter hoogte van de spitsstrook geldt vaak een snelheidsbeperking. Op de dynamische borden boven de spitsstrook verschijnt dan afwisselend hoe snel je mag rijden en de groene pijl die aangeeft dat de spitsstrook open is. De groene pijl heft de snelheidsbeperking in geen geval op.

Wat moet ik doen als ik pech heb ter hoogte van de spitsstrook?

Als de spitsstrook open is, is er op die locatie geen pechstrook meer. Als u pech heeft ter hoogte van de spitsstrook, probeert u steeds één van de vluchthavens naast de spitsstrook te bereiken.

Lukt dit niet? Dan zet u uw wagen zo dicht mogelijk tegen de vangrail op de spitsstrook. Stap steeds uit uw wagen met een fluovestje aan en neem plaats achter de vangrail voor uw eigen veiligheid.

Het hele traject van de spitsstrook is uitgerust met camera's. Hierdoor kan er snel worden ingegrepen bij een ongeval of een voertuig met pech. De spitsstrook wordt dan meteen afgesloten. Dit wordt aangegeven door een rood kruis op de dynamische borden boven de spitsstrook.

Ook voor het openstellen van de spitsstrook wordt er gekeken of er geen obstakels of defecte voertuigen op de spitsstrook staan. Als één van de camera's defect is, wordt de spitsstrook door een wegentoezichter afgereden om zeker te zijn dat ze volledig vrij is voor ze wordt opengesteld.

Historiek van de spitsstrook

Een tactische studie in 2009 wees uit dat de aansluiting van de R1 naar de E313 grote files met zich meebracht. Maar liefst drie kwart van de voertuigverliesuren op de ring tijdens de avondspits waren het gevolg van deze aansluiting.

Een spitsstrook bleek op korte termijn de beste maatregel ter bevordering van de verkeersdoorstroming. Met behulp van microsimulaties met dynamische verkeersmodellen, om de beste tijdsvensters en configuratie binnen de bestaande wegbreedtes te becijferen, kwam men uit op een mogelijke winst van -25% voertuigverliesuren. De spitstrook tussen de R1 en Ranst richting Luik trad voor het eerst in dienst op 28 september 2011. De rijstrook op de E313 wordt op weekdagen ter beschikking gesteld van het verkeer: van maandag tot donderdag is de spitsstrook open tussen 14u en 20u, op vrijdag gaat de spitsstrook al open om 12u.

Gezien de positieve effecten op de doorstroming is het aantal spitsstroken ondertussen uitgebreid. In september 2013 werd de spitsstrook op de E40 van Sterrebeek naar Leuven in gebruik genomen en in juli 2014 opende de spitsstrook tussen Antwerpen-Noord en Sint-Job-in-'t-Goor.

Haalbaarheidsstudie spitsstroken

Wegens de opgemerkte positieve effecten op de doorstroming werd onderzocht of spitsstroken ook op andere locaties in Vlaanderen mogelijk zijn. Er werd gekeken waar er een verkeerskundige vraag is naar een spitsstrook en waar het technisch zonder al te grote aanpassingen te implementeren valt.