Een oplossing voor de verbinding Ieper - Veurne

De N8, de verbinding tussen Veurne en Ieper, is in het Ontwerp Mobiliteitsplan Vlaanderen aangeduid als een 'missing link' in het wegennetwerk. Een ontbrekende schakel die een vlot verkeer in de omgeving hindert. De Vlaamse Overheid streeft ernaar om deze en andere knelpunten op Vlaamse wegen weg te werken.

Waarom wordt de N8 heringericht?

Vandaag komen er veel landbouwwegen rechtstreeks uit op de N8. Het landbouw- en vrachtverkeer belemmert een vlotte doorstroming en zorgt voor gevaarlijke situaties op en langs de baan. Bovendien telt de N8 een aantal gevaarlijke punten waar dikwijls ongevallen gebeuren. Hierdoor wordt zowel de westkust als de Westhoek moeilijk bereikbaar.

Met de herinrichting van de N8 Ieper-Veurne wil de Vlaamse regering de verkeersveiligheid en verkeersleefbaarheid in deze regio verbeteren. Tegelijkertijd wil de overheid werk maken van een vlottere doorstroming en betere bereikbaarheid. Een goede ontsluiting van de westkust en de Westhoek moet ook de economische concurrentiepositie van deze regio versterken.

Wat houdt het project precies in?

Het project wil de huidige verbinding tussen Veurne en Ieper verbeteren door volgende maatregelen:

  • de aanpassing van de N8 tussen Veurne en Hoogstade
  • een lokale omleiding rond Hoogstade
  • de aanpassing van de N8 tussen Hoogstade en Woesten
  • de aanleg van een nieuwe weg tussen de N8 ten noorden van Woesten en de N38 te Ieper
  • een evaluatie van de N38 tussen de aansluiting naar de nieuwe N8 en de aansluiting naar de A19 en de optimalisatie van de aansluiting van de N38 op de A19

Wat is de historiek van het project?

Opmaak en goedkeuring plan-MER

De eerste stap in het planningsproces voor een groot infrastructuurproject is de opmaak van een plan-MER of een milieueffectenrapport. Wat kunnen de gevolgen zijn voor de mens, het milieu, de ruimte en de mobiliteit als de N8 heringericht wordt? Die vragen worden bestudeerd en beantwoord door onafhankelijke experts. In het plan-MER bestuderen deze experts of, waar én hoe deze missing link  het best aangelegd word.

Tijdens de opmaak van het plan-MER werden vijf verschillende mogelijke trajecten naast elkaar gelegd. Het zogenaamde ‘model 5’ kwam als het meest haalbare traject naar boven. Dit traject omvat de herinrichting van de bestaande N8 in combinatie met de aanleg van een nieuwe weg tussen de N8 en de N38 (ten noorden van Boezinge). Dit traject spaart de dorpskern van Boezinge en heeft een minder grote impact op het milieu (minder fijn stof) en op de verkeersleefbaarheid. Het plan-MER pleit wel voor milderende maatregelen om de effecten op de natuur, het landschap en de mens te verminderen. Op 21 oktober 2008 werd het plan-MER goedgekeurd door de dienst MER.

Opmaak en goedkeuring GRUP

De Vlaamse regering besliste vervolgens om een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) op te starten voor het gekozen traject (model 5). Met een gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) wordt de aanleg van het tracé juridisch mogelijk gemaakt. Het is een plan waarmee de overheid de bodembestemming van een bepaald gebied vastlegt.

Bij het opmaken van het GRUP is er de mogelijkheid om bezwaren in te dienen. Naar aanleiding van de bezwaren en het protest in verschillende gemeenten, vond er bijkomend overleg plaats tussen de vijf betrokken gemeenten (Veurne, Alveringem, Vleteren, Lo-Reninge en Ieper) en de Vlaamse minister van Mobiliteit en Openbare Werken.  Op 21 juni 2013 werd het GRUP definitief vastgelegd door de Vlaamse regering.

In dat GRUP zitten de volgende onderdelen van de herinrichting van de N8:

  • Aanleg omleidingsweg tussen N38 Ieper en N8 ten noorden van Woesten
  • Aanleg omleidingsweg rond Hoogstade
  • Aanpassing knooppunt A19/N38
  • Optimalisatie van de N38 tussen huidige N8 en A19
  • Schrapping reservatiezone voor doortrekking A19

Op 20 december 2013 heeft de Raad van State het GRUP N8 “wegverbinding Ieper-Veurne” voorlopig geschorst. Op 21 november 2014 heeft de Raad van State het GRUP gedeeltelijk nietig verklaard. U kan hier de beslissing van de Raad van State lezen.

AWV zal onderzoeken wat de mogelijke pistes zijn om toch planmatig stappen te kunnen zetten naar een veiligere en vlottere N8.

Opmaak en goedkeuring project-MER

Ook het gekozen traject (model 5) moet op zijn beurt worden onderzocht op milieueffecten. Dit onderzoek gebeurt in het project-MER. De resultaten van  het bovenvermelde overleg vormden het uitgangspunt bij de opmaak van het project-MER en het schetsontwerp. Op 2 juli 2013 werd het project-MER goedgekeurd door de dienst MER.

Hoe zal de N8 heringericht worden?

Het oorspronkelijke idee was om overal ventwegen aan te leggen. In het project-MER werd dit voorstel naast andere alternatieven gelegd met als resultaat dat er een nieuwe mogelijke oplossing op tafel kwam te liggen. Dit werd eerst afgetoetst met de vijf gemeenten, de belangengroepen (=Boerenbond, ABS, VOKA en UNIZO) en de betrokken overheden. 

Het nieuwe alternatief streeft naar een evenwicht tussen maatregelen voor het doorgaande en lokale verkeer. Enerzijds moet het doorgaande verkeer vlot kunnen doorstromen op de N8, anderzijds moeten de omwonenden en landbouwgronden in de brede omgeving van de N8 makkelijk en veilig  bereikbaar zijn. Dit komt tot uiting in een paar inrichtingsprincipes:

  • Er komen omleidingswegen rond de dorpskernen van Brielen, Elverdinge en Woesten  en Hoogstade. Het doorgaand verkeer moet dan niet langer deze dorpskernen doorkruisen, waardoor de leefkwaliteit hier verhoogt.  Die omleidingswegen krijgen het statuut van een  ‘autoweg’. Dat wil zeggen dat het trage landbouwverkeer er geen gebruik van mag maken, waardoor vlot verkeer tussen Ieper en Veurne mogelijk wordt.
  • Alle vormen van gemotoriseerd verkeer blijven mogelijk op de nieuwe N8.
  • De N8 maakt deel uit van het bovenlokaal fietsroutenetwerk. Daarom komt er een vrijliggend fietspad langs het hele traject.
  • Zowel de omleidingswegen als de N8 (behalve de zone tussen Woesten en Oostvleteren) krijgen een alternerende derde rijstrook. Het verkeer in beide richtingen kan beurtelings (elke 2 kilometer) gebruik maken van deze rijstrook om traag verkeer voorbij te steken.
  • Tussen Woesten en Oostvleteren is er één rijstrook in elke rijrichting met een afgescheiden fietspad en een ‘flexibel middenvak’. Dat middenvak kan dienst doen als middenberm of afslagstrook. Dit flexibel middenvak wordt doorgetrokken tot in het centrum van Oostvleteren, waar het ook als groenzone kan worden ingevuld.
  • Alle bestaande rechtstreekse toegangen naar landbouwgronden op de N8 worden afgesloten. Enkel de tankstations blijven rechtstreeks bereikbaar door rechts uit te voegen en rechts op te rijden.
  • Op de meeste kruispunten op de N8 komen er verkeerslichten. Die worden dynamisch ingesteld naargelang de wisselende verkeersstromen. Zo blijven lokale wegen bereikbaar zonder het doorgaande verkeer overmatig te hinderen. In Woesten komt er een rotonde die  de nieuwe omleidingsweg zal verbinden met de bestaande N8. Tussen Oostvleteren en Woesten komen er enkele rechtstreekse aansluitingen zonder verkeerslichten.
  • Indien het nodig blijkt, dan komt er een extra ventweg en/of parallelweg om de gronden en de landbouwpercelen langs de N8 te bereiken.  Dit alternatief wijkt dus af van de oorspronkelijke idee om overal ventwegen aan te leggen.
  • De bushaltes van de N8 zullen zich beperken tot de woongebieden en de kruispunten langs de N8.

De uitvoering

Het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) buigt zich momenteel over de uitvoering van deze missing link.  Om de hinder zoveel mogelijk te beperken zullen de werken in verschillende fasen uitgevoerd worden. 

Uitvoeringstermijn?

  • Herinrichting bestaande N8 tussen de E40 (Veurne) en het kruispunt Myosotis
    Momenteel wordt er werk gemaakt van de definitieve ontwerpplannen.  De onteigeningsprocedure is voorzien in de loop van 2016, waarna de aanbesteding kan volgen.
  • Realisatie van de fietstunnel onder de N38 (Ieper)
    Een project dat reeds in 2014 in uitvoering is gegaan is de realisatie van de fietstunnel onder de N38 Noorderring ter hoogte van de Briekestraat in Ieper. Dit dossier staat los van de herinrichting van de eigenlijke N8. Het gaat om een gevaarlijk punt waar fietsers vanuit de Briekestraat de drukke Noorderring gelijkgronds oversteken. Met de aanleg van een fietstunnel kunnen fietsers veilig en comfortabel hun fietsroute volgen. Studiebureau Arcadis maakte het ontwerp op voor deze fietstunnel. De werken werden uitgevoerd vanaf augustus 2014 tot eind augustus 2015.
  • Voor de overige onderdelen van de herinrichting van de N8 zijn voorlopig nog geen uitvoeringstermijnen gekend.

Blik op enkele deelprojecten

  • Herinrichting bestaande N8 tussen de E40 (Veurne) en het kruispunt Myosotis
    • Daar waar de N8 de Presendestraat en de Gouden Hoofdstraat/Oerenstraat kruist, komen er verkeerslichten.
    • Andere opritten en zijstraten sluiten niet langer rechtstreeks aan op de N8.
    • Als de N8 de enige mogelijke toegang is tot een bepaald perceel, dan wordt er een ventweg aangelegd zodat die percelen bereikbaar blijven. 
    • Aan één kant van de N8 rijden fietsers op een vrijliggend fietspad.
    • De N8 krijgt een derde alternerende rijstrook.
  • Aansluitingscomplex omleidingsweg N8 en N38
    • Het streefdoel is om op termijn alle kruispunten met de N38 via ondertunneling in te richten.
    • De huidige aansluiting van de bestaande N8 met de N38 wordt heraangelegd om de aansluiting met de nieuwe omleidingsweg te kunnen realiseren.


Inrichtingsvoorstel N38 (N8 is bestaande N8, N8’ is de omleidingsweg)

  • De brug over de IJzer in Elzendamme
    De huidige brug over de IJzer, die dateert van de jaren 50, is aan vernieuwing toe. Hier komt een brug van het type ‘open landschap’.
    • De brug wordt opgesplitst in twee delen, zo valt er voldoende licht op tussen en onder de brug. Het licht  tussen beide bruggen maakt het aangenamer toeven onder de brug, waar een lokale weg ligt voor voetgangers, fietsers en landbouwvoertuigen. Aan de noordzijde wordt deze onderdoorgang een belangrijke schakel tussen De Linde en de IJzer.
    • Per brugdeel is er een rijstrook voor doorgaand verkeer en een rijstrook voor afslaand verkeer.
    • De openheid van het ontwerp respecteert de IJzervallei.
    • De oevers vormen  een volwaardige ecologische corridor.

brug elzendamme

zijaanzicht elzendamme
De nieuwe brug over de IJzer in Elzendamme (dwarsdoorsnede en zijaanzicht)
Beeld uit het schetsontwerp. Het uiteindelijke ontwerp kan hier nog van verschillen.

  • De omleidingsweg krijgt een profiel met 2x1 rijstrook en een derde alternerende rijstrook zodat trager vrachtverkeer kan voorbij gestoken worden. Landbouwvoertuigen zijn niet toegelaten op de omleidingsweg.
  • Ter hoogte van de Burgmolenstraat in Hoogstade zal de omleidingsweg lager komen te liggen dan het maaiveld. Hierdoor moeten de lokale wegen die over de omleidingsweg gaan minder hoog gebouwd worden, waardoor de impact op de omgeving beperkt blijft. Deze maatregel heeft ook een positief effect op de geluidsimpact van de nieuwe weg.

wegprofiel omleidingsweg
Wegprofiel omleidingsweg (ingegraven deel)

  • De omleidingsweg rond Woesten, Elverdinge en Brielen
    • De omleidingsweg krijgt een profiel met 2x1 rijstrook en een derde alternerende rijstrook zodat trager vrachtverkeer kan voorbij gestoken worden. Landbouwvoertuigen zijn niet toegelaten op de omleidingsweg.
    • Ter hoogte van de Vlasbloemstraat in Woesten zal de omleidingsweg lager komen te liggen dan het maaiveld zodat de bestaande wegen makkelijker kunnen kruisen.  Hierdoor moeten de lokale wegen die over de omleidingsweg gaan minder hoog gebouwd worden, waardoor de impact op de omgeving beperkt blijft. Deze maatregel heeft ook een positief effect op de geluidsimpact van de nieuwe weg.
  • De dorpskern van Oostvleteren
    In de dorpskern van Oostvleteren liggen er veel woningen en handelszaken langs de N8. In overleg met de gemeenten werd er overeen gekomen dat de N8 in Oostvleteren als een ‘doortocht’ wordt ingericht. Het concrete uitvoeringsontwerp voor de doortocht van Oostvleteren moet nog opgestart worden. Bij de uitwerking van de uitvoeringsplannen zal ook gekeken worden welk type fietspaden er komen.
    • Zogenaamde ‘dorpspoorten’ moeten de snelheid van het aankomend verkeer temperen.
    • Er komt één rijstrook in elke rijzichting met een flexibel middenvak. Dat kan gebruikt worden als groenzone, afslagstrook of middenberm.
    • Er komt voldoende parkeerruimte.
  • Aanpassing van het aansluitingscomplex A19/N38
    • Het verkeer dat van de A19 naar de N38 wil, zal dit kunnen doen in één vloeiende beweging.
    • Via een tunnel zal het verkeer in de richting van de N313 (Poelkapelle) kunnen rijden.
    • De bestaande brug op het einde van de A19 wordt afgebroken, waar de landbouw meer ruimte krijgt. 

thumb Beeld_aansluitingscomplex2

rijdend kruising

Rijdend op de N38 richting A19 zien we de kruising met de omleidingsweg. Links en rechts in beeld komen de op- en afrit boven.
Beeld uit het schetsontwerp. Het uiteindelijke ontwerp kan hier nog van verschillen.

Herinrichting N8 op grondgebied Veurne (vanaf E40 tot aan Myosotis)

Op grondgebied Veurne zijn volgende herinrichtingselementen voorzien:

  • Opritten van woningen, landbouwpercelen en bedrijven mogen niet langer rechtstreeks toegang hebben op de N8. Het verkeer dat als bestemming die woningen, landbouwpercelen of bedrijven heeft, wordt via ventwegen naar het eerstvolgende kruispunt geleid zodat de N8 op een veilige manier kan op- en afgereden worden.
  • Op grondgebied Veurne blijven twee kruispunten behouden: de Presende en Myosotis. Ze worden met dynamische verkeerslichten geregeld, met detectielussen voor verkeer vanuit de zijstraat.
  • De rotonde aan de op- en afrit met de E40 blijft behouden.
  • Er komt een ventweg aan de westzijde van de N8, vanaf de Bulskampstraat tot aan de Presendestraat, die ook dienst doet als dubbelrichtingsfietspad.
  • Aan de oostzijde wordt de Tarwestraat doorgetrokken als ventweg tot aan de rotonde ‘oprit E40’.
  • Aan de westzijde is er een ventweg vanaf de Presendestraat richting Myosotis over een beperkte afstand, ook hier gecombineerd met het fietspad.  Het fietspad loopt verder door.  Vanaf de Molendreef worden fietspad en ventweg terug gecombineerd, maar de ventweg loopt niet door tot aan de Myosotis. Het fietspad loopt wel door tot Myosotis.
  • Aan de oostzijde van de N8 wordt de Krommegrachtstraat doorgetrokken als ventweg tot aan de Presende.
  • Het dubbelrichtingsfietspad wisselt van kant aan de Myosotis (van west naar oost).
  • Aan de westzijde wordt er een korte ventweg voorzien tussen de Zwarte Paardstraat en Schaapstraat.
  • Aan de oostzijde wordt een parallelweg voorzien vanaf de Myosotis tot aan de omleiding van Hoogstade.  Een parallelweg is breder van profiel dan een ventweg.

Nog te volgen stappen

De herinrichting van de N8 op grondgebied Veurne is niet gebonden aan het GRUP-dossier. Dat wil zeggen dat AWV geen uitspraak van de Raad van State dient af te wachten om verder te gaan met het dossier op grondgebied Veurne. Momenteel werkt AWV verder aan de opmaak van de ontwerpplannen en aansluitend de onteigeningsplannen zodat vermoedelijk in de loop van 2016 kan gestart worden met de onteigeningsprocedure. Een concrete startdatum voor de werken is nog niet gekend. 

Veelgestelde vragen (FAQ's)

Oorspronkelijk was er sprake om overal ventwegen aan te leggen langs de N8. Wat is er veranderd?

Uit de studie van het project MER bleek dat het onnodig is om overal ventwegen aan te leggen. De combinatie van de omleidingswegen en een alternerende derde rijstrook levert een aanzienlijke tijdswinst op. Bovendien is het aandeel landbouwverkeer beperkt in vergelijking met het aandeel vrachtverkeer. Daarom komen er enkel ventwegen op plaatsen waar dat absoluut noodzakelijk is om de bereikbaarheid te garanderen.

De grootste stroom landbouwverkeer werd gemeten tussen het kruispunt Myosotis in Veurne en de Linde. Ten oosten van de N8 komt er een parallelweg vanaf Myosotis tot aan de Burgmolenstraat. Ten westen van de N8 reikt de parallelweg vanaf de Gapaard tot aan de Linde. In Hoogstade fungeert de doortocht (of de huidige N8) als een parallelweg.

Zal de nieuwe N8 een grote impact hebben op het omliggende landschap?

De nieuwe verbinding Ieper-Veurne doorkruist landschap met een belangrijke ecologische waarde. Het ontwerp van de nieuwe N8 houdt hier maximaal rekening mee:

  • Laanbeplanting
    De herinrichting van de N8 herstelt de oorspronkelijke samenstelling van het landschap. Langs de bestaande N8 komt er zo goed als overal laanbeplanting, ook in de dorpskernen van Hoogstade, Oostvleteren, Brielen, Elverdinge en Woesten. De omleidingswegen vormen een uitzondering, omdat het ontwerp de plaats van deze wegen in het landschap niet wil benadrukken.
  • Bruggen en tunnels
    Bruggen en tunnels worden gebouwd op plaatsen waar de bestaande of de nieuwe wegen belangrijke barrières vormen. Enkele voorbeelden van zulke barrières zijn de N38, de IJzer en de lokale wegen die de geplande omleidingsweg zullen kruisen.
    • De bestaande brug over de N38 zal worden afgebroken.
    • Over de IJzer komt er een nieuwe brug.
    • Ter hoogte van de Eikhoek in Alveringem komt er een fiets- en voetgangersbrug over de N8. De belangrijke fietsroute van en naar Alveringem wordt op die manier niet onderbroken.
    • Op termijn moeten alle kruispunten tussen de N8/A19 met de N38 met een brug of een tunnel worden aangelegd. Een eerste stap is de aanleg van een fietstunnel onder de N38 ter hoogte van de Briekestraat.
  • Ruimtelijke inname van de N8 blijft zoveel mogelijk beperkt
    De hernieuwde N8 zal breder worden dan de huidige weg. Dat komt omdat er overal vrijliggende fietspaden en een alternerende derde rijstrook worden aangelegd. Als het absoluut noodzakelijk is, dan komen er ook extra ventwegen of een parallelweg. De nieuwe omleidingswegen, bruggen en tunnels worden gebouwd op landbouwgrond. De inrichtingsprincipes in het ontwerp werden zo gekozen dat het aantal onteigeningen tot een minimum konden beperkt worden.

Wat is de stand van zaken van de onteigeningen langs de N8?

De voorbije jaren werden er al een aantal vrijwillige onteigeningen uitgevoerd. Dit was op vraag van de bewoners zelf, wetende dat de N8 op termijn zou heringericht worden. Heel wat van die onteigende woningen zijn ondertussen ook gesloopt.

Ondertussen werkt AWV stap per stap verder aan de opmaak van een uitvoeringsontwerp. Op basis daarvan worden onteigeningsplannen opgemaakt, project per project. Zodra de onteigeningsplannen van een project definitief zijn, start AWV de onteigeningsprocedure op. Het aankoopcomité neemt dan contact op met de getroffen eigenaars. Personen die deels of volledig onteigend worden, krijgen een billijke vergoeding van de Vlaamse overheid.