Gladheidmeetsysteem

Het gladheidmeetsysteem (GMS) is een informaticatoepassing die de meteorologische toestand en de toestand van het wegdek (ijzel, vorming van rijmplekken enz.) registreert. Het laat toe hieraan een 24-uren voorspelling te koppelen ter ondersteuning van de winterdienst van de administratie Wegen en Verkeer. Die voorspelling gebeurt op basis van actuele meetgegevens afkomstig van meteostations verspreid over het Vlaamse wegennet, thermokaarten en de weersvoorspellingen,  afkomstig van Meteo Wing.

Thermokaarten

In de winter 1997-'98 werd een infrarood-scanning (thermische mapping) gemaakt van het volledige wegennet van het Vlaams Gewest. Die scanning biedt de mogelijkheid om binnen een zelfde klimatologische zone en in gelijke omstandigheden (bewolkt, heldere hemel en een tussenliggend niveau) te bepalen welke wegdekzones een hogere of lagere temperatuur hebben dan de gemiddelde wegdektemperatuur. Die gegevens over de warmtegevoeligheid werden nadien grondig geanalyseerd en verwerkt in thermokaarten. Hierop ziet men dat wegen vlugger of trager reageren op temperatuurvariaties omwille van:

  • de wegbedekking (beton of asfalt)
  • de ligging (in een dal of op een heuvel)
  • de omgeving (naast een rivier of in een stad)

Meteostations

Op basis van de thermokaarten en de eigen terreinkennis werden in 1999 langs het Vlaamse wegennet 48 meteostations geïnstalleerd. Die stations bezorgen ons de noodzakelijke puntwaarnemingen van de actuele toestand.

Daartoe meten de stations regelmatig:

  • de luchttemperatuur
  • de relatieve vochtigheid
  • de neerslaghoeveelheid
  • de algemene toestand van het wegdek (grondtemperatuur, oppervlaktetoestand, resthoeveelheid dooimiddel enz.)

Weersvoorspelling van de Meteo Wing

De Meteo Wing van het Belgische leger is reeds meer dan 50 jaar betrokken bij het maken van weersvoorspellingen met als doel de weggebruiker te informeren omtrent de wegdektoestand. Ook in dat GMS vormt de weersvoorspelling (neerslaghoeveelheid, luchtvochtigheid, windrichting enz.) een belangrijke schakel.

Van weersvoorspelling en puntmeting tot voorspelde wegdektemperatuur

De gegevens van de meteostations worden via digitale lijnen doorgestuurd naar een centraal computersysteem. In de rekeneenheid van dat systeem worden de verzamelde metingen en de door de Meteo Wing voorspelde weerkundige gegevens gebruikt als input voor een mathematische analyse. Als resultaat van die analyse krijgen we de thermische kaart van het Vlaamse wegennet waarop aan de hand van een kleurencode de voorspelde wegdektemperatuur afgelezen kan worden.

De voorspelde weersgesteldheid en wegdektemperatuur leiden tot een voorspelling van de wegdektoestand. Zo is het logisch dat een negatieve wegdektemperatuur en een voorspelde neerslag zullen leiden tot ijzelvorming.
Vanaf de winterperiode 2001-2002 is dat systeem volledig ingeschakeld en worden de beslissingen om te strooien genomen mede aan de hand van de interpretatie van de gegevens van het meetsysteem.